Zasady etycznego inwestowania Venture Capital
Poniższy dokument to zbiór kluczowych zasad, które mają na celu promowanie etycznego i odpowiedzialnego inwestowania w sektorze startupów. Zawiera on wytyczne dla funduszy venture capital oraz aniołów biznesu, które dążą do wspierania innowacji w sposób transparentny i zrównoważony w całym ekosystemie startupowym. Przygotowaliśmy go również z myślą o założycielach startupów, aby lepiej rozumieli mechanizmy rynkowe i wiedzieli, jakie zachowania inwestorów powinny budzić ich niepokój. Ujęte tu zasady stanowią swoisty przewodnik, pomagający rozpoznać potencjalne czerwone i świadomie podejmować decyzje, chroniąc jednocześnie interesy swoje oraz swojej spółki.
Czas, transparentność i komunikacja
Najcenniejszym zasobem foundera jest czas. Mając to na uwadze, stawiajcie na szczerość i bezpośredniość w całej komunikacji od samego jej początku. Oznacza to przede wszystkim otwarte informowanie o braku dostępnych środków, o prowadzonych zaawansowanych rozmowach z konkurencją lub o tym, że po prostu jako fundusz nie jesteście autentycznie zainteresowani potencjalną inwestycją.
Szybkie „nie” to druga najlepsza odpowiedź, jaką founder może otrzymać, i jest cenniejsze niż mylące uprzejmości i uniki. Zainwestowanie przez Was czasu w uzasadnienie swojej odmowy to inwestycja w ekosystem i cenna wskazówka dla startupu jak poprawić swój pitchdeck (a niekiedy cały biznes). Postarajcie się o to, aby dawany przez Was feedback nie ograniczał się do ogólników i półsłówek, tylko przedstawiał realną wartość. Warto, abyście nakierowali founderów do takiego funduszu, do którego ich pitch obecnie ma największy sens.
Zadbajcie o to, aby na stronie internetowej funduszu było jasno określone, czy jest jeszcze w okresie inwestycyjnym i jaka jest jego polityka inwestycyjna.
Już na starcie rozmów poinformujcie wyraźnie jak wygląda wasz proces inwestycyjny (terminy i wymagania formalne), jakie są potencjalne dealbreaker i w jaki sposób zmieni się funkcjonowanie spółki po waszej inwestycji lub czy jest perspektywa na follow-on a jeśli tak – jak duży może być, czy są jakieś warunki, które muszą zostać spełnione, aby nastąpił, a jeśli są – to jakie.
Nawet mimo braku formalnej NDA, dotrzymujcie w tajemnicy to, co usłyszycie i otrzymacie oraz nie proście o informacje, które nie są Wam potrzebne do podjęcia decyzji inwestycyjnej.
Sprawiedliwe warunki
Uznajcie istnienie luki w wiedzy i doświadczeniu, która często występuje między funduszem VC a founderem. Nie wykorzystujcie tej przewagi do narzucania jednostronnych warunków, szczególnie w odniesieniu do wyceny spółki, praw inwestora czy liczby otrzymanych udziałów.
Prawdziwie udane partnerstwo buduje się na fundamencie uczciwości, który zapewnia firmie długoterminowy rozwój, a nie na wykorzystywaniu chwilowej przewagi negocjacyjnej. Nie wybiegajcie poza przyjęte standardowo parametry danych rund inwestycyjnych w oparciu o agregowane i publicznie dostępne dane dla danego okresu – inaczej możecie sprawić, że spółka będzie na dalszym etapie nieinwestowalna.
Dotrzymywanie zobowiązań
Jeśli już się zobowiążecie, działajcie szybko i rzetelnie. Podpisany term sheet to nienaruszalna umowa, a pieniądze powinniście przelać jak najszybciej po sfinalizowaniu umowy inwestycyjnej. Jeśli z jakiegokolwiek powodu jest inaczej (dodatkowe warunki lub wymogi po podpisaniu term sheetu) – patrzcie pkt 1.
Wycofanie się po tym, jak founder wstrzymał inne działania fundraisingowe, może być zabójcze dla startupu i powinno nastąpić tylko w przypadku odkrycia poważnych, wcześniej nieujawnionych problemów. Dotrzymywanie zobowiązań to nie tylko termsheet, lecz również wszystko to, co zobowiązaliście się dostarczyć founderom i spółce już po zawarciu umowy, czyli…
Wartość po inwestycji
Wyjdźcie poza ogólne oferty pomocy i dostarczajcie konkretną wartość, taką jak przedstawianie wartościowych kontaktów czy pomoc w zatrudnianiu kluczowych pracowników.
Prawdziwa wartość leży w waszych konsekwentnych działaniach, a nie w ciągłym, niechcianym doradztwie. Waszą rolą jest bycie wspierającymi partnerami, a nie kolejnym szefem; unikajcie mikrozarządzania, ponieważ founderzy potrzebują wsparcia na własnych warunkach.
Szacunek
Uznajcie, że founder jest twoim klientem, a nie podwładnym. Przychodźcie na spotkania przygotowani, a jeśli tak nie jest, miejcie odwagę za to przeprosić. Nigdy nie urywajcie kontaktu bez słowa z founderem, z którym nawiązaliście już relację; proste „nie” to absolutne minimum.
Uprzedzenia takie jak seksizm czy ageizm nie mają miejsca na jakikolwiek etapie procesu, a wyciąganie pochopnych wniosków na podstawie danych demograficznych takich jak kraj pochodzenia czy zamieszkania jest skrajnie nieprofesjonalne.
Wyjście z inwestycji
Etyczny inwestor skupia się na długoterminowym zdrowiu firmy, a nie tylko na wskaźnikach swojego funduszu. Współpracujcie z founderami, aby określić właściwy czas i strategię wyjścia z inwestycji. Wywieranie presji na firmę w celu jej przedwczesnej sprzedaży dla optymalizacji harmonogramu waszego funduszu jest sprzeczne z duchem partnerstwa i szkodzi potencjałowi firmy.
Artykuł powstał jako praca zbiorowa zespołu specjalistów, pod redakcją Karola Gałkowskiego.
źródło fot.: istockphoto.com
