Ochrona własności intelektualnej w erze DSA. Jak skutecznie zwalczać podróbki na platformach cyfrowych?

Rejestracja znaku towarowego czy wzoru przemysłowego to dla startupu nie tylko strategiczny krok do zabezpieczenia własności intelektualnej (IP), ale również zwiększenie wartości i renomy swojego biznesu oraz skuteczne narzędzie w zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, zwłaszcza w świecie online.

Akt o usługach cyfrowych (DSA) dostarcza ramy prawne, które ułatwiają właścicielom praw IP egzekwowanie ich na platformach e-commerce i w mediach społecznościowych.

Od prawidłowego zgłoszenia do bezzwłocznego usunięcia.

Zgodnie z DSA, dostawcy usług pośrednich korzystają z wyłączenia odpowiedzialności za nielegalne treści udostępniane przez użytkowników – to jest zasada, która ma ograniczenia. Wyłączenie odpowiedzialności nie znajdzie zastosowania w momencie, gdy platforma uzyskuje wiarygodną wiedzę o naruszeniu prawa i nie podejmie żadnych działań.

W praktyce oznacza to, że prawidłowo sporządzone zgłoszenie od właściciela IP uruchamia zegar. Jeśli startup wykaże, że na platformie oferowane są podróbki jego produktów, a dostawca usługi nie podejmie bezzwłocznych działań w celu usunięcia tych treści lub zablokowania do nich dostępu, ponosi odpowiedzialność za treść.

Aby jednak mechanizm ten zadziałał, zgłoszenie musi być precyzyjne i należycie udokumentowane. Weryfikacja wiarygodności opiera się tu m.in. na przedstawieniu formalnych świadectw rejestracji IP – bez chronionego znaku towarowego lub zarejestrowanego wzoru platforma może potraktować wniosek jako spór biznesowy i odmówi interwencji, ponieważ nie ma kompetencji sądu do rozstrzygania skomplikowanych sporów.

Przykład: Startup „XrX” wykrywa na platformie e-commerce podróbki swoich ubrań. Zwykła wiadomość typu: „Ktoś nas kopiuje, zablokujcie tę ofertę” zostanie odrzucona. Jeśli jednak XrX prześle zgłoszenie, m.in. załączając świadectwo przyznania prawa ochronnego na znak towarowy – platforma zyskuje wiarygodną informację.

Prawidłowe zgłoszenie nielegalnych treści (Art. 16 DSA).

Prawidłowe zgłoszenie powinno zawierać następujące informacje:

1. Dokładny adres URL – link lub linki prowadzące bezpośrednio do ofert, postów naruszających prawo (nie tylko ogólny adres profilu naruszyciela).
2. Dodatkowe dane identyfikujące (jeśli URL to za mało) – np. w przypadku aplikacji mobilnych lub znikających treści można dodać zrzuty ekranu (z widoczną datą), identyfikatory ofert (ID aukcji), numery wpisów lub inne techniczne parametry pozwalające jednoznacznie namierzyć treść.
3. Wskazanie naruszonego prawa – należy jasno wskazać, jakie prawo jest naruszane (np. naruszenie prawa ochronnego na znak towarowy).
4. Opis naruszenia – należy zwięźle wyjaśnić, dlaczego zgłaszana treść stanowi naruszenie powołanego prawa (np. „Sprzedawca w ofercie używa identycznego znaku towarowego dla tożsamych towarów bez licencji ani zgody uprawnionego, co stanowi czyn nieuczciwej konkurencji i naruszenie prawa własności przemysłowej”).
5. Dowody – np. świadectwa ochronne / certyfikaty rejestracji praw IP.
6. Imię i nazwisko zgłaszającego – jeśli zgłoszenia dokonuje pełnomocnik, należy załączyć pełnomocnictwo.
7. Adres e-mail zgłaszającego – do kontaktu w sprawie zgłoszenia.
8. Oświadczenie o działaniu w dobrej wierze – w treści zgłoszenia zamieszczono wyraźne oświadczenie (często wymagane w formie zaznaczenia odpowiedniego pola na platformie, ale w pismach własnych należy je wpisać wprost): np. „Oświadczam, że dokonuję zgłoszenia w trybie art. 16 DSA w dobrej wierze i wedle mojej najlepszej wiedzy informacje i zarzuty zawarte w tym zawiadomieniu są prawidłowe i kompletne.”.

Zgłoszenie powinno zostać przesłane drogą elektroniczną, za pośrednictwem dedykowanego mechanizmu udostępnionego przez platformę (np. formularz webowy, specjalny adres e-mail do zgłoszeń prawnych, panel ochrony marki).

A co jeśli platforma nie usunie zgłoszonych treści i nie podejmie żadnych działań? O tym w kolejnym wpisie!